Htturnar sem felast ffri

Ffri skil g, ef g reyni a skilgreina hana, sem skort gagnrnu vihorfi og huga til a leita sr ekkingar og visku.

a var einhvern tma sem g var a lesa samru eftir Platn a Skrates sagi a ffrin vri uppspretta alls hins illa heiminum. Og essi setning festist huga mnum me v a skoa hana fr lkum sjnarhornum tel g hana vera sanna.

Fyrst langar mig a skoa hana fr stsku sjnarhorni, en samkvmt stuspekinni er illska ekki eitthva sem gengur laust heiminum og ru flki, heldur er hn einungis eitthva sem getur valdi num eigin huga. Ef krir ig ekki um a lra, ef hi sanna skiptir ig engu mli og stekkur skoanir sem eru illa grundaar og fer a bsna r t um allar trissur, ertu a valda sjlfum r skaa.

Ein afleiing af slkum skaa er a getur me orum num og verkum skapa astur sem gtu valdi v a arir valdi sjlfum sr sams konar skaa, og egar vi erum komin me samflag gang sem nrist ffri, m kannski segja a vi sum komin me spillt samflag.

En ffrin hefur ekki bara me upplsingar a gera, v ng er af misjafnlega reianlegum upplsingum t um allt, heldur me ekkingu. mean upplsingar eru ggn sem liggja eins og hrvii t um allar trissur, bkum, tmaritum, netinu, hvar sem er, er ekking eitthva sem vi hfum eftir a hafa ntt okkur essar reianlegu upplsingar, en ef a sem vi byggjum upp er byggt rngum upplsingum, erum vi bin a byggja um blekkingu.

a er grarlegur munur ekkingu og blekkingu, svo mikill a ftt er ingarmeira samflgum heimsins en a sltast r viju blekkingar og inn heim ekkingar. etta hefur stugt gerst sgunni, a heimspekingar og frimenn benda hvernig heimurinn er raun og veru, a a kemur grarlegt bakslag egar eir sem tra a heimurinn s eins og eir hafa alltaf upplifa hann, hafna essum nju upplsingum, og setja r ekki ekkingarbankann sinn. etta er hugsanlega helsta sta ess a samflg slta sig ekki t r blekkingum nema afar lngum tma.

ntma samflgum, jafnt okkar slandi sem erlendis, er ekki skortur upplsingum. a er til miki af gum upplsingum va sem gefur okkur nkvm svr vi alls konar spurningum. a sem skortir er hins vegar vilji til a nta r upplsingar sem eru agengilegar.

Dmi um etta er neitun tilvist COVID-19, loftlagsbreytingum og jafnvel v a jrin s hnttur frekar en flt. essum tilvikum kveur flk hva a vill tra og myndar sr san rk t fr v. a er andsttt vsindalegri afer, byggir tilfinningum og tr sem sr ekkert endilega rtur veruleikanum. Vsindaleg nlgun vri a finna upplsingarnar fyrst, tengja r saman me traustum rkum, og eftir a ekki mynda sr skoun, heldur ekkingu sem er essi elis a hn getur vaxi me njum upplsingum og breytingum veruleikanum. Skoanir breytast ekki, r standa sta, en ekking flir fram og vex me t og tma.

Dreifing falsfrtta og rangra upplsinga gegnum samflagsmila er anna dmis sem getur haft alvarlegar afleiingar bi fyrir einstaklinga og samflg. Eins og sst stjrnmlum va um heim og hvernig stjrnmlaflokkar hafa ntt sr ggn um flk, til dmis t fr Like notkun Facebook, hefur sumum jarleitogum tekist a komast til valda me v a beita lygum og rngum upplsingum. a sr ekki enn fyrir endann eim vanda.

En vandinn er fyrst og fremst persnulegur. Vi megum ekki vera of fljt a stkkva skoanir sem okkur lkar, v lifum vi ffri.

Betra vri a ra me sr gagnrna hugsun, ar sem vi byrjum a velta fyrir okkur hvort heimildir su reianlegar ea reianlegar og spyrja san gagnrnna spurninga um r upplsingar sem stugt berast okkur.

Vi urfum a leggja vinnu nm, sna forvitni og reyna a kynnast njungum sem stugt spretta upp, eins og egar kemur a sndarveruleika og gervigreind, v ef vi lrum ekki um hvernig hgt er a nta essa flugu tkni, er lklegt a vi verum ekki samkeppnishf, hvorki gagnvart tkninni n ru flki sem kann a nta sr hana.

Til a trma ffri r okkar eigin huga er gagnlegt a taka tt mlefnalegum umrum me opnum huga, hlusta sjnarmi annarra og vera tilbinn a endurskoa eigin skoanir ljsi nrra upplsinga. annig byggjum vi upp ekkingu.

Fyrsta skrefi er a vinna okkar eigin mlum, v ar hfum vi mestu vldin. Nsta skref er san a tta okkur hvar vi getum gert gagn samflaginu.

Til a takast vi ffri samflaginu er flugasta tki menntun. Ef vi stulum a auknum gum menntunar og rstum a menntakerfi bji upp gagnrna hugsun og frslu um mikilvg samtmaml, eflir a grundvll ekkingar, og getur dregi r mtti blekkinga.

vri gott a nta njungar vi frslu, til dmis samflagsmila, sndarveruleika og gervigreind, frekar en a forast essa hluti eins og eir su uppspretta einhvers ills. Njungar eru aeins breyting samflaginu, run sem gerist me hugviti og uppfinningum. Ef vi tilokum slka tti fr nmi, eins og me v a banna farsma skla, erum vi komin villigtur. Betra vri a kenna flki a nta sr slka tkni samhengi vi nm og sbreytilegan heim.

Vi getum hvatt flk til tttku samflaginu, hvatt flk til a kjsa, taka tt sjlfboaliastrfum, taka tt stjrnmlum ea opinberri umru.

Ffri er eitthva sem leiir til verri heims, hvort sem a er persnulegum ea samflagslegum forsendum, en gu frttirnar eru r a vi getum me markvissum htti unni a v a draga r ffri og byggja upp samflag sem rtur ekkingu, skilningi og samkennd.


Mistk og a sem vi getum lrt af eim

Mistk eru framkvmd sem hafa arar afleiingar en vi stefnum a, og eru annig mtsgn sjlfu sr vi vilja okkar. a er hjkvmilegt a gera fjlmrg mistk hvern einasta dag, svo framarlega sem vi framkvmum einhverja hluti. Mistkin geta veri...

Heimspeki morgunmat: a byrja hvern dag me krefjandi spurningu

g hef unni vi heimspekikennslu, ekki bara slandi, heldur va um heim, mest me unglingum. N er staan annig a g starfa ekki miki vi heimspeki lengur, en eins og alltaf er hn mr hugleikin. Hvern einasta morgun les g texta r einhverju...

Af hverju trum vi stundum blekkingum frekar en v sanna?

Snnun byggir stafestum og rekjanlegum upplsingum og sannanir er hgt a endurtaka hvar og hvenr sem er, svo framarlega sem r eru framkvmdar kerfisbundinn htt og me gagnrnni hugsun a leiarljsi. Sannanir sna hvort a kvein fullyring s...

Mean brinn okkar brennur

N er eldgos komi inn Grindavk og hs farin a brenna. Vi konan mn frum pottinn okkar gr. a vri kannski ekki frsagnir frandi nema a potturinn er Grindavk og hugsanlega var etta sasta skipti sem hgt er a nota hann, enda...

Ekki er allt gull sem glir, en samt veljum vi a

egar vi stndum frammi fyrir kvrunum, hvort sem a er vi a velja fulltra kosningum, kaupa vru, ea jafnvel velja bl og b, reynum vi oftast a taka skynsamlegar og gar kvaranir. Hins vegar blasir vi okkur flki vandaml. vi...

Ofurkraftar okkar

Sjlfsekking er meira en bara hugun. Hn er feralag inn kjarna ess sem vi erum. Hn felur sr a skilja eigin persnuleika, tilfinningar, hugsanir, styrkleika, veikleika, gildi og skoanir. Feralagi hefst egar vi hugum eigin reynslu og...

Hvernig veljum vi hvort vi verum gar ea slmar manneskjur?

Vi heyrum stundum frttum um spillt og grugt flk, glpamenn og lygara, einrisherra og fjldamoringja, eins og a s sjlfsagur hlutur a mikil spilling og slmir hlutir su gangi samflaginu. a s bara hluti af v a vera til. a er...

Af hverju fylgir v mikill mttur a geta kosi?

N rignir frambjendum til forseta af himnum ofan, nokku sem sumum finnst fyndi, rum kjnalegt, einhverjum reytandi, en me einum ea rum htti er etta ekkert anna en strfenglegt. A venjulegt flk geti boi sig fram forsetaembtti okkar...

Valfrelsi og allt a sem vi kjsum yfir okkur

Stundum stndum vi fyrir vali eigin lfi, stundum kosningum, sem mun hafa hrif lf okkar, en hversu oft ntum vi etta val a fullu? Hvenr veljum vi virkilega a sem vi vitum a er gott, hugsum vali gegn, metum hvernig a hefur ekki...

Kostnaur spillingar og heiarleika

“Hamingjan veltur gum hugsunar innar.” - Marks relus Byrjum rstuttri sgu: a var einu sinni strkur sem var sjkur nammi. Hann elskai alla litina, lyktina og bragi sem kom r hverjum einasta bita. Hann var ltill og tti...

Sjlfselskan og stin

Byrjum rstuttri sgu: Einu sinni, fyrir langa lngu, byggi vitur garyrkjumaur grurhs. Hann skipti v tvo hluta. Annar hlutinn var grarlega vel skipulagur, var me plntum sem gfu af sr bragga vexti, jurtir sem hgt var a nota vi...

Hlutir sem geta spillt vinttu og st

a er fullt af mtsgnum vinttu og st, svona eins og hafstraumar sem bera fleka vntar ttir. Stundum finnum vi ga hfn, stundum rekumst vi sker. Sem brn gerum vi fullt af mistkum sem hafa hrif samband okkar vi nnur brn og anna...

Hvernig veljum vi vini okkar?

Byrjum rsgu: a var einu sinni fjrhsi ar sem fleiri en 200 kindur dvldu yfir veturinn, a a st autt sustu dgum sumars, a forvitin hsfluga flaug kringum ms sem st uppi staur og leit kringum sig. “Af hverju stendur ...

Hrrigrautur breytinganna

“Engin manneskja stgur tvisvar smu na, v a er aldrei sama og hn er aldrei sama manneskjan.” - Herakltus N er afangadagur jla. Oft hef g haft tilfinningu fyrir ht, a a beri a fagna lfinu og fingu vonar og krleika....

Hvernig vitum vi hvaa hugmyndir okkar eru gar?

“Eurika!” - Arkmedes G hugmynd er eitthva sem virkar vel fyrir ann sem hefur hana og skaar engan annan. veist a hugmyndin er g ef hn btir lf itt og tilveru n ess a rugla lfi annarra. Gar hugmyndir eru yfirleitt ekki...

ngstrti eirra sem vantar visku

snotur maur hyggur sr alla vera vihljendur vini. Hitt-ki hann finnur, tt eir um hann fr lesi, ef hann me snotrum situr. - Hvaml Flest okkar skortir visku me einum ea rum htti. Vi lrum fljtt a fela ennan skort, til dmis me a...

Gur vilji: takmarkalaus uppspretta hins ga heiminum

„a er ekkert hgt a hugsa sr heiminum n utan hans sem talist getur veri gott n takmarkana, anna en gur vilji.” - Immanuel Kant, Grunnur a frumspeki siferinnar. g oft velt fyrir mr hvernig maur getur ekkt muninn v sem er...

Hvernig lrir maur rkhugsun?

Eftir a hafa lifa essari jr rm 50 r hefur mr tekist a svara eirri spurningu hvort rkhugsun s okkur mefdd, og svar mitt er skrt “nei”. Vi fumst alls ekki me rkhugsun, a a hugsa rkrtt krefst nms, en leiin a...

Flki jafnvgi magns og ga

essu er g a velta fyrir mr mean vissa rkir um hvort heimili okkar Grindavk fari undir grarlegt magn af hrauni, hvort vegurinn fari kaf ea hvort vi getum fari aftur heim hi ga lf. leit okkar a dpri skilningi heiminum lendum...

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband