ekkir muninn fordmum og ekkingu?

Halla Rut geri athugasemd vi sustu frslu mna: Hver vill losna vi eigin fordma og fyrirfram mtaar hugmyndir?

Spurning Hllu Rutar:

"Hvenr umbreytist fyrirbrir fordmum yfir ekkingu. Hver er mlistikan v?"


Spurningin er mjg spennandi, en g hef ekkert einfalt svar vi henni. Hn snist mr kalla skilgreiningu ekkingar, sem er hgara sagt en gert. g geri mr mesta lagi vonir um a varpa ljsi eina hli hennar.

Skrates benti hva ekking er vandmefarin og stutt fordmana. Vfrttin Delf hafi sagt hann vitrastan allan manna. Eftir langar rannsknir og vitl vi fjlda flks, komst Skrates skoun a vfrttin hafi rtt fyrir sr. Ekki dma Skrates sem hrokafullan ea merkikerti fyrir essa skoun. Skrates tri v a hann vissi ekki neitt.

Samkvmt hans rannsknum, egar flk hefur tr a a hafi yfir reianlegri ekkingu a ra, einmitt byrji a a ykjast vita hluti sem a getur raun ekki vita, og er v fyrir viki ekkert srlega viturt. S sem ykist vita meira en hann veit er ekkert srlega vitur, er a nokku?

Samkvmt essu er spurning hvort a maur geti nokkurn tma last fullkomna ekkingu nokkrum skpuum hlut.


Vi hljtum v a setja okkur mlikvara um hvenr s ekking sem vi hfum yfir a ra um kvena hluti s sttanleg. Sumir rannsaka hlutina af dpt, arir lta sr ngja a heyra um og sumir hafa kannski engan huga a vita um essa hluti, en gera sr samt upp einhverjar hugmyndir.
Mn reynsla er s a eftir v sem btist vi ekkingu mna, v betur geri g mr grein fyrir hversu takmrku hn er. g geri mr stugt grein fyrir v a a er margfalt meira um a sem g ekki ekki, en a sem g ekki.

Vi getum sagt a ekkingarheimur okkar s eins og spukla. Spuklan springur hins vegar ekki egar vi btum vi ekkingu, heldur stkkar hn stugt, jafnvel egar vi hldum a lengra veri ekki komist. egar spuklan okkar rekst arar spuklur, sta ess a springa, sameinast hn hinum spuklunum sem sameiginlega vera mun strri.
a vi tkum tt a blsa ekkingu inn spukluna ttum vi okkur vonandi a okkar framlag er endanum afskaplega lti egar heildina er liti, og vi uppgtvum a ef vi viljum ekkja forsendur allrar eirrar ekkingar sem er spuklunni, urfum vi a frast srstaklega um r.
annig a ekking okkar er eli snu annig a egar njar upplsingar btast vi, hafa r hrif r upplsingar sem eru fyrir, og a arf stuga vinnu vi a lra um, tta sig og skilja essa ekkingu vi njar astur.
San er a vifangsefni, til dmis heimurinn sjlfur, kvikmyndir, eigin hugur, hi ga; nefndu a. Upplsingarnar um srhvert fyrirbri virast endanlegar og sta ess a hafa endanlega ekkingu essum hlutum, hefur maur aeins skoanir. Hvort r eru vel mtaar ea ekki fer eftir hverjum og einum, eim heilindum sem eir hafa og eirri vinnu sem lg er a kynnast eigin ekkingu.
annig a mitt svar vi spurningu Hllu Rutar er essi: essi mlistika er ekki til. Vi hins vegar bum til okkar eigin mlistiku um hvenr okkur finnst okkar ekking orin sttanleg, og svo finnum vi okkur eitthva vimi. eir sem tra v a s ekking sem er sttanleg s fordmalaus fara villu vegar, en eir sem tta sig a mlistikan er ekki fullkomin, og alltaf er hgt a uppfra eigin ekkingu, a flk er lklegra til a vera mevita um takmarkanir eigin ekkingar daglegum samskiptum og samtlum.
San er a spurning hvernig flk tekur essari ekkingu um ekkinguna. Gefst a upp vegna ess a erfiara er a festa sr eigin ekkingarleysi hugarlund, og fer auveldari leiina: a a ng s a ekkja hlutina betur en arir, ea a ng s a tra v sem r er sagt a tra? g hef tilfinningunni a vinsl mlistika slandi dag s einmitt a gera samanbur eigin ekkingu og annarra, sem mr finnst reyndar langt fr v a vera reianleg afer, og lti skrri en a leyfa sr a tra llu v sem predika er ofan mann.
Heimspekingar hafa stungi upp fleiri mlistikum fyrir ekkingu, Plat til dmis a vi verum a bera hlutina saman vi raunverulega mynd hlutana. Til a vita hvort a vi sum gar manneskjur urfum vi a tta okkar v hva hi raunverulega ga er. etta flokkast undir hughyggju. San eru arir heimspekingar sem telja betra a mia vi reynsluheiminn og allt a sem vi skynjum og lrum, sem flokkast undir raunhyggju; og kvslast fjlda hugmynda um hvernig reynsla og hugur tengjast ekkingu.
g fer ekki dpra essari bloggfrslu, en get vel hugsa mr a pla meira hughyggju og raunhyggju, og skrifa um r frslum framtarinnar.
Mjg hugavert myndband ensku ar sem heimspekingurinn Barbara Forrest tskrir grundvll ekkingar og jarfringurinn James L. Powell fjallar um muninn flkinu sem ykist allt vita og eim sem eru enn a leita svara:

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: haraldurhar

Sll Hrannar. akka r fyrir hugveran pistil. Mn skoun er s a hver og einn meti getu sna og kunnttu hmarki daginn sem hann tskifast, me lokaprf snu fagi, en me reynslu og vinnu vifag sitt og skilning orskum og afleiinum, kemst vikomadi a raun hversu lti hann veit, og raun sfellt minna eftir v sem hann starfar lengur vi a.

Fyrir fjlmrgum rum lagi maur mia skifbori mitt,hann var afarfr snu fagi, og hugsai sk eftir v sem mr fannst og fleirum. mian var skrifa eftirfarandi. a er eitt versta hlutskipti manns lfinu, a hafa rtt fyrir sr rngum tma. essi vsdmur hefur veri mr ljsari me hverju rinu sem g ver eldri.

kv. h

haraldurhar, 17.11.2007 kl. 23:20

2 identicon

Sll Hrannar.

etta eru skemmtilegar plingar. Hins vegar ef maur fer ekki alveg svona djpt a skilgreina hva ekking s, held g a maur geti sagt fordmar helgist mjg af vanekkingu og leiin til ess a upprta fordma s frsla. Vi getum endalaust auki vi okkur ekkingu og srhft okkur tal svium. En vi drgum mrk egar vi teljum okkur hafa ngilega ekkingu til ess a taka skynsamlega kvrun ea draga skynsamlega lyktun. Hins vegar er a byggilega efni langa rkru hvar mrkin eigi a liggja vi hverja lyktun sem er dregin.

Er a ekki einmitt hugsunin vi vsindalega afer a rannsaka og draga san lyktun. Stundum virist reyndar sem a menn leggi t rannsknir til ess a reyna a sanna fyrirfram gefna niurstu, sta ess a leggja rannskn og lta hana leia til hverrar eirrar niurstu sem rannsknaraferin kann a leia.

g er samt litlu nr a svara spurningunni hver s munurinn fordmum og ekkingu, en minn mlskilningur hugtakinu fordmar segir mr samt a forskeyti for undan orinu dmur merki a maur dmi eitthva fyrirfram, n ess a hafa ekkingu til ess a rkstyja ann dm me sannfrandi htti.

g htti mr ekki t dpri umru um etta efni bili.

Atli r (IP-tala skr) 18.11.2007 kl. 02:21

3 Smmynd: Pll Geir Bjarnason

Skemmtileg umra. Allt fr v g heyri fyrst sguna af Skrates og vfrttinni egar g var menntaskla hef g haft essa fullyringu hans bakvi eyra og held g a hverjum manni s hollt a viurkenna ru hvoru a hann viti raun ekki neitt.

egar vi fumst vitum vi ekkert um alla hluti, gegnum uppeldi og lgri sklastigin fum vi sm upplsingar um afar margt. Eftir v sem vi eldumst og srhfumst vitum vi meira og meira um minna og minna. A lokum vitum vi allt um ekki neitt

Pll Geir Bjarnason, 18.11.2007 kl. 08:07

4 Smmynd: Halldr Sigursson

Og var a Immanuel Kant sem sagi hin fleygu or
" Til er flk sem allt ekkir,en ekkert veit "

Halldr Sigursson, 18.11.2007 kl. 14:02

5 Smmynd: sds Sigurardttir

etta er virkilega vel og skilmerkilega skrifaur pistill. rf pling. g segi eins og Valdimar, v er manni ekki frjlst a hafa skoun n ess a einhverjir sem hafa ara skoun kalla a fordma. Mr finnst g vita margt en er samt alltaf a lra, um sumt veit g eiginlega ekkert um og hef gaman a lesa og frast. Bloggi hefur veitt mr sn inn tal n mlefni. Stundum fullyri g eitthva og kemst svo a v a a er vitleysa og mr er ftt eins ljft eins og a vera leirtt og er til a skipta um skoun egar g hef kynnt mr mlin fr nju sjnarhorni og s a g hef haft rangt fyrir mr. Svona er g og er stt vi sjlfa mig. Kr kveja

sds Sigurardttir, 18.11.2007 kl. 22:45

6 Smmynd: Steingerur Steinarsdttir

etta er einstaklega skemmtilegur pistill. g er sammla r Hrannar minn v a ess eldri sem g ver eim mun minna finnst mr g vita.

Steingerur Steinarsdttir, 19.11.2007 kl. 16:19

7 Smmynd: Hrannar Baldursson

Krar akkir fyrir gar athugasemdir.

Hrannar Baldursson, 20.11.2007 kl. 21:29

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband