Bloggfęrslur mįnašarins, jślķ 2017

Af hverju žurfum viš aš hugsa betur?

Viš lifum į tķmum 'annars konar stašreynda' og 'teygjanlegra hugtaka' žar sem skošanir og sannfęringarkraftur viršist skipta meira mįli ķ daglegri umręšu en stašreyndir og rök.

Stjórnmįlamenn eru kosnir til valda į žeirri forsendu aš žeir standi viš kosningaloforš sķn, og žegar žeir gera eša geta žaš ekki, žurfa žeir aš standa eša falla meš kjósendum sem viršast standa į sama hvort menn standi viš orš sķn, og viršast telja mikilvęgara aš viškomandi lķti vel śt, komi vel fyrir sig orši og sé svolķtiš snyrtileg(ur).

Žetta er ekkert nżtt. 

Sį sem segir alltaf satt, rökstyšur mįl sitt vel, hugsar skżrt, sżnir aušmżkt, vķsar ķ stašreyndir og įreišanlegar heimildir, sį viršist hafa lķtiš roš ķ žį sem kunna aš ljśga og pretta, flękja mįl sitt meš śtśrsnśningum, žykjast vita allt en vita ķ raun lķtiš, og vķsa ķ sögusagnir, eigin ķmyndun og slśšur mįli sķnu til stušnings.

Lygarinn kallar hinn sannsögla lygara og hinn sannsögli kallar lygarann lygara, en fyrir žį sem ekki hafa nennu til aš hugsa gagnrżniš um mįlflutninginn, meta įreišanleika og gęši rökhugsunar į bakviš oršin, mun mögulega trśa lygaranum og efast um įreišanleika žess sem gerir sitt besta til aš segja alltaf satt.

Lygarinn vķsar ķ tilfinningar, sį sannsögli ķ stašreyndir. Allir skilja tilfinningar, žęr eru einfaldar, og eiga samhljóm meš okkur öllum, en stašreyndir žurfa aš vinna sér sess og hęgt er aš efast um žęr, eins og alla vķsindalega žekkingu. Efi kemst ekki fyrir žegar um tilfinningar eru aš ręša, annaš hvort er eitthvaš sorglegt, skammarlegt, glešilegt, eša eitthvaš slķkt, į mešan stašreyndir eru oft umdeildar, eins og hvort hnatthlżnun sé ķ raun mögnuš upp af mannkyninu, hvort aš heimurinn sé einfaldlega til af nįttśrunnar hendi, hvort aš alheimurinn sé endalaus eša endi, jafnvel hvort aš kókosolķa sé holl eša ekki.

Hlustum vandlega į žį sem fara meš völdin eša vilja fį žau, og žį sem taka mikilvęgar įkvaršanir. Nota žeir tilfinningar sem rök, eša stašreyndir? Vķsa žeir ķ rök eša tilfinningar?

Taktu eftir hvaš žaš er miklu aušveldara aš mynda sér skošun um śtlit og framkomu einhvers heldur um žaš sem viškomandi hefur aš segja. Veltu fyrir žér hvort žér finnist viškomandi traustsins verš(ur) vegna framkomu eša vegna meiningar og merkingar žess sem viškomandi hefur aš segja.

Okkur lķkar aušveldlega viš žį sem eru fyndnir og oršheppnir, en ekkert endilega viš žį sem eru alvarlegir og nįkvęmir.

Viš erum lķklegri til aš slįst ķ hóp meš lygurum žar sem žeir höfša til tilfinninga okkar, svo framarlega sem viš veltum ekki stóra samhenginu fyrir okkur.

Hugsum betur, žvķ žį getur reynst erfitt aš blekkja okkur.


Hvaš er ęra og hvernig er hęgt aš reisa hana upp?

Undanfariš hefur mikiš veriš rętt um "uppreist ęru", og lagalegan skilning žess hugtaks, en mig langar aš velta fyrir mér raunverulegri merkingu hugtaksins ķ vķšum skilningi heilbrigšar skynsemi frekar en hinum žrönga lagalega skilningi.

Ķ stuttu mįli er lagalegi skilningurinn sį aš uppreist ęru getur afbrotamašur fengiš sinni hann störfum žar sem skilyrši fyrir starfinu er 'hreinn skjöldur' eša 'óflekkaš mannorš', eša algjörlega fyrirgefningu allra synda innan ķslensks lagaramma, sem žżšir aš žrįtt fyrir fyrri afbrot getur viškomandi starfaš viš lögvarin störf aš nżju. Sjį nįnar į Vķsindavefnum.

Sišrof gęti hafa įtt sér staš milli laga og sišferšis, žar sem aš almennur skilningur į uppreist ęru er sį aš fyrst og fremst saklaus manneskja geti fengiš mannorš sitt hreinsaš, efir aš hafa veriš saklaus dęmd, į mešan lagaumhverfiš og stjórnmįl viršast lķta į žaš sem mögulegt mannanna verk aš hreinsa mannoršs manns sem hefur sannarlega brotiš alvarlega af sér, įn žess aš viškomandi sżni išrun eša višurkenni nokkurn tķma aš hafa haft rangt viš, žó aš sannarlega sé žaš raunin.

Žegar manneskja sek um alvarlega glępi fęr uppreist ęru žykir žaš ekki ešlilegt nema brotiš hafi veriš tęknilegt eša smįvęgileg mistök eins og ógreiddar stöšumęlasektir, umferšabrot eins og aš virša ekki stöšvunarskyldu eša vera ekki meš bķlbelti spennt, eša stoliš braušhleif til aš sešja hungur, en žegar brotiš hefur veriš alvarlegt og manneskjan dęmd og reynst sek fyrir glępi eins og stóržjófnaš, kynferšisglępi, morš, lķkamsįrįs, og žar fram eftir götunum, žį ętti uppreist ęru ekki aš vera möguleg. Sumir glępir eru žaš alvarlegir aš mannoršiš veršur ekki hreinsaš ķ nįttśrulegum skilningi, sama žó žaš sé mögulegt ķ lagalegum skilningi.

Veltum ašeins fyrir okkur hugtakinu 'ęru', žaš er samheiti yfir heišur eša mannorš, nokkuš sem viš lęrum af Hįvamįlum aš sé nokkuš sem lifir lengur en nokkur manneskja. Ef viš lifum lķfinu žannig aš viš bętum heiminn og lķf žeirra sem umgangast okkur įn žess aš brjóta gegn nokkrum manni, žį getur mannorš okkar lifaš lengur en viš, og ķ žessu samhengi sjįlfsagt komiš okkur ķ gott įlit hjį hinum fornu gušum, en ef viš lifum ęrulausu lķfi lendum viš annars stašar en ķ nįš hjį Žóri, Óšni og félögum, sjįlfsagt gleymumst bara ķ einhverju eilķfšar drullumalli.

 

Deyr fé,

deyja fręndur,

deyr sjįlfur iš sama.


En oršstķr

deyr aldregi

hveim er sér góšan getur.

 

Žaš sama er hęgt aš segja um kristiš sišferši, aš sį sem hefur gott mannorš į séns į nokkuš flottu eftirlķfi, en sį sem hefur glataš mannorši sķnu, ęru eša heišri fer rakleišis til heljar žar sem žęgindin eru engin.

Śt frį sjónarhorni heilbrigšar skynsemi hlżtur hver sem er aš sjį aš ekkert mannlegt vald getur hreinsaš ęru manns sem brotiš hefur alvarlega af sér, og eina leišin fyrir slķka manneskju hljóti aš vera aš sżna djśpa išrun, óska fyrirgefningar frį fórnarlömbum sķnum og lifa lķfinu ekki ašeins įn žess aš brjóta af sér, heldur veršur viškomandi aš vinna sér inn fyrir endurreistri ęru, fį samžykki žeirra sem brotiš var gegn, og žį fyrst, hugsanlega, fengiš hina lagalegu u ęru.

Rętt hefur veriš um fyrirgefningu žegar kemur aš uppreist ęru. Fyrirgefning er fyrst og fremst kristiš hugtak, žar sem aš manneskja sem hefur veriš brotiš gegn, hefur val um aš hatast viš afbrotamanninn og stefna į hefnd, eša fyrirgefa afbrotamanninum og öšlast žannig innri friš. Slķkri fyrirgefningu er ekki hęgt aš žvinga upp į fólk, slķkt kallast aš žvinga eigin trśarskošunum yfir į ašra, og er nokkuš sem heišvirt fólk gerir ekki. Fyrirgefning er gott fyrirbęri, en ašeins ef hśn er valin af žeim sem žurfti aš žola brot.

En lykilatrišiš hér sem enginn ętti aš gleyma, er aš lögin byggja į sišferši, en ekki öfugt. Lög sem byggja į öšru en žvķ sem er sišferšilega réttlętanlegt, og žį meš skżrum rökum og beitingu heilbrigšar skynsemi, flokkast sem ólög - og sé ég ekki betur en aš lögin um uppreist ęru eins og žau eru į Ķslandi ķ dag, séu ólög sem žarf aš breyta, enda varla nokkurn tķma hugsaš eša ętlaš žegar žessi lög voru skrifuš, aš haršsvķrašir glępamenn gętu fengiš uppreist ęru įn žess aš hafa įunniš sér hana į nż.


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband