Bloggfrslur mnaarins, september 2010

akkir til ingmannanefndar

Geir H. Haarde lofai a allar innistur bnkum yru tryggar egar bankakerfi var vi a a hrynja ofan hann og okkur hin. Hann lofai ekki a arar fjrfestingar yru tryggar, eins og hsni, fyrirtki ea skuldir.

a ddi a kostnaur hrunsins fr alla hpa jflagsins nema einn, sem ttu pening banka. etta hefur mr tt sanngjarnt fr upphafi hruns, og ess vegna er g frekar sttur vi a Geir H. Haarde urfi a standa skil snu mli frammi fyrir dmstlum.

g kenni honum ekki um hruni. g kenni engum um hruni rum en eim sem unnu skemmdarverk me v a rna bankana innanfr og koma peningum undan me v a taka himinh ln n vea, en g held a eir smu hljti a hafa veri beggja megin borsins til a gera svona glpi mgulega. Samskonar hegun tti sr sta va um heim. Og alls staar er slk hegun rng.

ma 2008 furai g mig v egar Alingi gaf leyfi til a taka 500 milljara erlent ln til a dla inn bankana, og egar var jafnvel mig fari a gruna hvernig mlum st. g bloggai meira a segja um a, skrifstofublk ti b sem tti ekki a hafa hundsvit essum mlum. Mig grunai a bankarnir hfu veri rndir innanfr vegna ess hvernig gengi gjrbreyttist alltaf rtt fyrir rsfjrungsuppgjr.

a er hugsandi a ramenn hfu ekki fatta etta ea gruna a eitthva var gangi, fyrst a einhver gaur t b s gegnum etta, n ess a hafa meiri upplsingar en a sem Dav Oddsson lt fr sr fara febrar 2008 og me v a kkja lnurit yfir breytingar genginu.

ingmannanefndin vildi kra fjra rherra, og g tel krurnar allar hafa veri vel rkstuddar og finnst bara fyndi a einn af eim settist strax aftur ing. a blossar ekki lengur upp mr reiin, heldur er g farinn a hafa svoltinn hmor fyrir essu flki, enda tel g mig hlpinn, fluttann r landi sta ar sem spilling sst varla, ar sem liti er niur kappruform ingi, ar sem heiarleiki og dugnaur er vel metinn sem raunverulegt gildi.

g vil hrsa eim ingmnnum sem oru a standa bakvi krurnar, enda var rkstuningur eirra og ml gott. au hfu kynnt sr mli til hltar og komist a skynsamri niurstu. Fyrir viki eru au a sjlfsgu thrpu og f sig miklar skammir, a heiur eirra s mikill, fyrir utan fulltra Sjlfstisflokks, sem virast ekki mega hafa sjlfsta skoun ara en sem forysta eirra skipar. Rk eru htt a skipta Sjlfstisflokkinn mli. S var tin a rk og skynsemi voru aalsmerki ess flokks. Ekki lengur.

A Geir hafi veri krur en ekki hin rj er vissulega skammarlegt af ingmnnum, en m akka fyrir a a tkst a opna Pandorukassann. Landsdmur fer gang, og a eitt og sr tti a gefa ingmnnum eitthva ahald, a a s vissulega t htt a ingmenn su eir einu sem geti krt rherra - sem sjlfir eru ingmenn og ar af leiandi samstarfsmenn ea fyrrum samstarfsmenn eirra sem sitja ingi.

myndum okkur hvernig a vri ef aeins dpistar fengju a taka kvrun um hvort a fkniefnasalar yru krir fyrir slu fkniefnum.


Hva er svona merkilegt vi a vera svalur?

Snoopy--Joe-Cool--Maxi-Posters-331290

Flestir virast skilja hva meint er me v a segja einhverja manneskju vera svala, og flestir virast gefa svalanum gildi. En br eitthva mikilvgt a baki v a vera svalur? Er a einhvers konar lfsstefna? Ea er a hunsun lfsstefnu?

Hinir svlu virast eiga a sameiginlegt a eir dansa lnudans snilegrar lnu. Stgi eir feilskref, tapa eir svalanum. Takist eim a dansa lnuna n mistaka, hljta eir adun eirra sem fylgjast me.

a virist ekki mgulegt a vera svalur n horfenda. a verur einhverjum rum a finnast maur svalur, og egar essi annar tjir a maur s svalur, skal hinn svali lta eins og hann taki ekki eftir hrsinu, v taki hann eftir v og akkar kannski fyrir sig, tapar hann svalanum.

Kannski.

Hgt vri a akka fyrir sig svalan htt, en a er sjlfsagt einhvers konar listform.

Frgt flk svisljsi gerir allt fyrir svalann. Lf og afkoma geta snist um a vera, ea a minnsta kosti lta lta t fyrir a maur s svalur. En a er bara yfirbori. Ltum dpra.

Hva ir a vera svalur?

A vera svalur er a vera einhvers staar nlgt v a vera kaldur, en vera a samt ekki. Hinn kaldi reiknar t allar mgulegar leiir, mean hinn heiti vekur hrifningu, en hinn svali ltur einhvern veginn eins og ekkert s, en snir samt einhvers konar umhyggju fyrir umheiminum. essi svali kemur stugt vart, er treiknanlegur.

Hinn svali hefur ga stjrn eigin tilfinningum og ltbragi, og hefur fullkomna stjrn eigin tjningu. Hinn svali ltur sig engu skipta au ml sem hann hefur enga stjrn , og dissar au sem eitthva utan hans umfangs.

Gallinn er s a hinn svali arf stugt a vita hva a er sem hann getur haft hrif , og hva a er sem hann hefur engin hrif . Hinn svali getur dissa eldgos ea fl, dauann ea slys og jafnvel mannkynssguna, en egar kemur a atburum samtmans, verur erfiara a velja um hva a er sem vikomandi getur haft hrif og hva ekki.

Getur haft stjrn framt jar innar? Ef getur a, en gerir ekkert mlinu, ertu varla svl manneskja. Ef getur a, og gerir eitthva mlinu, ertu svl manneskja. Ef getur a ekki og gerir ekkert mlinu, ertu hugsanlega svl manneskja, og ef getur a ekki en reynir a samt, ertu ekki svl manneskja, heldur rvntingarfullt fln.

Hinn svali er s sem ekkir sn takmrk, ekkir sjlfan sig og heiminn af dpt, og tekst a tj essa ekkingu me ltbraginu einu saman. Hin svala manneskja ekkir sjlfa sig.

a er merkilegt. a er svalt.


Klikkair mialdra karlmenn Kastljsi grkvldsins?

Andri Snr og Tryggi r rddu saman Kastljsi um orkuml. Mr fannst hugavert hvernig samtali fr fram. Smelltu hrna til a horfa a.

Andri Snr minntist a hann talar um klikkaa karla vegna ess a egar hann reynir a ra mlin t fr stareyndum, heilbrigri skynsemi og me siferilegri sn, er hann skotinn kaf af vikomandi mialdra klikkuum karlmanni fyrir a fylgja einhverri fgastefnu, sem bi er augljslega satt og kemur mlinu ekkert vi.

Tryggvi r sndi a kenning Andra er alls ekki svo galin, en Tryggvi r foraist a rkra mli. Andri Snr reyndi a ra mlin og draga fram lkar hliar, en Tryggvi r kapprddi, og reyndi a sigra einhverri myndari mlskukeppni me v a flokka vimlanda sinn sem andsting, kalla hann illum nfnum, gera honum upp skoanir og gera lti r fullyringum hans n ess a styja ml sitt me rkum, sjlfsagt til ess a vinna sr inn einhverja punkta hj snu plitska klapplii sem passar allt jafnstra sk. Hann ttai sig kannski ekki a hann var a stafesta kenningu Andra Sns me essum vibrgum snum.

Tryggvi r lauk vitalinu me v a stinga upp a hgt vri a klj svona ml me v a bja vimlendum sjmann, sem snir nokku vel hugarfar ingmannsins, a svona samrur snist um hver sigri og hver tapi, frekar en a ra mlin af alvru. Halda ingmenn slandi a stjrnml snist bara um hver s hvaa lii og hversu mrg mrk eru skoru kostna andstingsins?

Er virkilega ekkert meira gangi arna uppi?

a a ingmenn komi svona fram sjnvarpi er dapurlegt.


Af hverju reisum vi turna?

eiffel-tower

Turnar eru eitt af undrum veraldar sem g skil ekki. fljtu bragi kannast g vi fimm gerir hrra turna:

  1. Kirkjur ea trarbragaturnar
  2. Bankar ea fjrmlastofnanir
  3. Htel ea feramannagildrur
  4. tsnisturnar ea varstvar
  5. Pramdar
  6. Skraut, listaverk ea minnisvarar

g mynda mr a ur en turn er byggur kemur fyrst eitthva flk me hugmynd um a byggja skuli turn og san arf slk kvrun a vera samykkt af einhverjum fleirum. Strt verkefni fer gang. Mrg mannr fara skipulag og smi, og loks egar byggingin er tilbin arf a hugsa um vihaldi.

Sonur minn byggi eitt sinn turn r legkubbum. Hann sagist hafa gert a af-v-bara. egar hann tlai loks a taka hann sundur, kva hann a kasta leikfngum hann. Honum a vrum hrukku leikfngin af turninum. Hann bifaist ekki. Turninn var traustari en okkur hafi gruna. Okkur fannst a frekar tff. a tk hann hlftma a byggja ennan turn, annig a ekki var etta neitt strml.

En allir hinir turnarnir. Til dmis Turninn Smratorgi. Hann hsir endurskounarfyrirtki, veitingasta, lkamsrktarst, banka, leikfangaverslun og eitthva fleira. Hann er vel merktur Deloitte, en Deloitte er aljlegt rgjafafyrirtki sem srhfir sig a gefa strfyrirtkjum r stjrnum ea fjrmlum. g veit samt ekki hver kva a byggja turninn. Og ekki veit g af hverju.

g giska a kirkjuturnar su byggir til a starfsflk kirkjunnar fi betri yfirsn yfir sfnu sinn, en sumir halda v fram a svona turnar su byggir til a mynda br fr jr til himnarkis.

Bankamenn byggja turna v eir sj sig samkeppni vi alla hina. S sem vinnur hsta turninum og hstu h, hann vinnur. etta er nttrulega bara giskun. Mr dettur ekkert anna hug.

Grarlega h htel eru sjlfsagt bygg annig til a vera berandi auglsingaskilti. v strra sem hteli er, v lklegra er a tristar taki eftir v.

tsnisturnar eru a sjlfsgu byggir til a fylgjast me akomuflki.

Sjlfsagt flokkast Frelsisstyttan New York og Eiffelturninn sem skraut ea listaverk, tknmyndir um eitthva sem skiptir mli, Frelsisstyttan vonandi fyrir frelsi, og Eiffelturninn sjlfsagt bara minning um mann sem ht Eiffel.

Eini pramdinn sem g hef klifra upp , Chichen Itza Mexk, held g a hafi veri notaur sem tsnisstka fyrir konung egar fylgst var me knattleikjum ar sem leikmenn reyna a koma bolta gegnum lti gat en geta aeins komi vi boltann me mjmunum.

Svo eru nttrulega til fleiri turnar. Merkjaturnar sem koma fram tvarps, sjnvarps ea netmerkjum. Svo eru lka turnar nausynlegir til a bora jr eftir olu fr borpllum. Sjlfsagt flokkast vitar lka sem turnar, en eir vara sfarendur vi a eir su nlgt landi og hjlpa eim a stasetja sig.

World Trade Center turnarnir voru merki um mtt hins aljlega efnahagskerfis. eir eru eyulagir me sorglegum afleiingum af hryjuverkamnnum ri 2001 og enn dag er hi aljlega efnahagskerfi a hrynja.

Turnar eru flug tkn, jafnvel samstumerki. Ef ngu margar hendur taka sig saman um a byggja turn fyrir kveinn tilgang, hltur a a merkja a vikomandi hpur flks hafi vld ngrenni vi turninn, og a turninn s lei til a sna slk vld.

"Lord of the Rings" eftir J.R.R. Tolkien voru tveir turnar tkn um ill strveldi sem voru a safna krftum gegn llum eim sem ekki gengu li me flunum sem turnana byggu. annig eru turnar tknmyndir fyrir hrtt afl, og egar um hrtt afl er a ra, skiptir minna mli fyrir suma hvort a s gott ea illt - aal mli er a komast li me lklegustu sigurvegurunum.

annig eru slenskir stjrnmlaflokkar. Mest viring er borin fyrir hsta turninum sluritinu. eir sem byggja hsta turninn me flum atkva, f ll vldin landinu, og f a gera a sem eim snist, eru hafin yfir lg og reglur, geta lagt fjlskyldur, heimili og fyrirtki rst me v a veifa litla fingri, og finnst a sjlfsagt bara gaman og elilegt.

Hugsanlega hefur engum spurningum veri svara me essum vangaveltum, en vangavelturnar hafa tt sr sta, og a minnsta kosti g sjlfur mun hugsa mig tvisvar um og velta hlutunum fyrir mr nst egar g rekst turn.


Sigrar ranglti?

dag gerist merkilegur hlutur. Ekki aeins a a einstaklingur var dmdur til a greia skudlgi sekt, heldur a hvernig valdhafar virast hlakka yfir frum eirra sem eru a bugast undan viunandi ranglti, ranglti sem hefur veri ger skr skil rannsknarskrslunni frgu, og a er eins og rttlti skipti etta flk engu mli, heldur einungis afleiingarnar. Slkt er kalla nytjahyggja, ar sem rttltanlegt ykir a frna feinum slum til a bjarga fjldanum.

g hef mikla and slku siferi. a aldrei nokkurn tma a leyfa ranglti a last gagnvart einni einustu manneskju, sama a rttlti kosti einhverja milljara og jafnvel gjaldrot, v a er einskis viri a lifa rangltu samflagi, ar sem mgulegt er a frna hverjum sem er altari fjldans egar a hentar.

N mega eir sem verja ranglti fara a vara sig, v a arf ekki nema eina manneskju til a standa gegn v af fullum krafti til a fjldinn tti sig sannleikanum. Oftar en ekki ttar fjldinn sig samt ekki fyrr en a er ori of seint fyrir essa einu manneskju, og hn hefur urft a ola mannlega hung og niurlgingu langan tma af eim sem telja sig snertanlega.

a gti soi upp r innan skamms.

ar sem mr er hugtaki "ranglti" afar hugleiki eftir a hafa lesi frttir dagsins, fletti g upp bk me tilvitnunum og ddi nokkrar, svona rtt til a sefja ldurti huga mnum:

"Ranglti frami gagnvart einstaklingi jnar stundum hagsmunum fjldans." (1770 - Junius)

"Eins manns rttlti er annars manns ranglti; eins manns fegur er annars manns ljtleiki; eins manns viska er annars manns heimska." (1841 - Emerson)

"Srhver manneskja hefur jafnan rtt til a vera varin af lgunum; en egar lgin auka vi... falska mismunun, deilir t titlum, gjfum og srrttindum fyrir tvalda, til a gera hina rku rkari og hina voldugu voldugri, hafa hinir hgvru melimir samflagsins -- bndur, vlvirkjar og verkamenn -- sem hvorki hafa tma n tkifri til a tryggja sr slkra greia, rtt til a kvarta yfir ranglti rkisvaldsins." (10. jl, 1832 - Andrew Jackson)

"a er nokku auvelt a ola ranglti, a er rttlti sem stingur." (1922 - Henry Louis Mencken)


Erum vi plntur?

Vi erum eins og plntur. Flest okkar. Vi festum rtur okkar nlgt stanum ar sem vi fddumst, og ef ekki ar sem vi fddumst, ar sem vi lumst upp. Vi skilgreinum sjlf okkur t fr stasetningu fingar okkar og flkinu sem vi umgngumst sku, og sum okkar festa sig essari skilgreiningu og kemur ekki til hugar a efast um sannleiksgildi hennar.

Sjlfur s g Breiholti sem heimili mitt, nnar tilteki, Fellin. anga flutti g riggja ra gamall og flutti aan tvtugur. Stundum dreymir mig um a flytja anga aftur. sta ar sem allt er kunnuglegt. Sta ar sem maur getur s kunnuglegum andlitum brega fyrir gngutr a morgni og kvldi. Eins furulega og a kann a hljma fyrir suma lesendur mna, er etta ekkert anna en fjarlgur draumur. Bi tmi og vegalengdir skilja sundur manneskju sem g er dag, og manneskju sem ekkti Fellahverfi eins og lfann sr.

Fyrir fum rum heimstti g gamla hverfi mitt og fannst a fallegasti staur heimi. etta er djp og snn tilfinning.

g hef bi Bandarkjunum, Mexk og Noregi utan slands, kynnst gu flki, lrt n tunguml, alaast framandi sium, en finnst g stundum vera eins og dysseifur feralagi snu fr Trju til ku, ar sem hann kynntist sannri fegur og gindum, en ekkert sem gat haldi sterkar sl hans en hans gamla heimili.

a er kannski ess vegna sem g get ekki htt a hugsa um j mna. g veit vel a slendingar geta vel komist af n mn, en g veit ekki hvort g geti komist af n slendinga. g hef skrifa fjlmargar greinar um sjnarhorn mitt Hruninu og fengi fdma g vibrg fr lesendum mnum, en essar hyggjur og rannsknir hafa veri drar. r hafa kosta tma sem annars hefi veri hgt a verja me fjlskyldu ea vi launu strf.

g var svo einfaldur a tra v a skrif mn gtu einhvern veginn hjlpa slendingum a takast vi hrilegu vtti sem gna eim. Og g tri a hjlp mn hafi veri einhverjum einhvers viri. a var ekki fyrr en mr var bent af mnum bestu vinum a g yrfti a huga meira a sjlfum mr en eirri spillingu, lygum og rnum sem g gat ekki lengur horft upp , a g kva a htta v a skrifa um slka hluti. Leyfa rum a gera a. Hugsa um mitt eigi umhverfi. 10 metra pls mnus.

En g get a ekki. Hugurinn ber mig stugt heim. g fletti upp slenskum frttamilum og fylgist me umrunni. Stundum tek g lka tt. Og g veit a essi bnd ver g a slta.

a er eins og egar tlendingar flytja til slands. Vi tlumst til a eir lri slensku og taki upp slenska sii, og verum jafnvel fyrir kvenum vonbrigum egar vi sjum a etta flk heldur sna gmlu sii og vill jafnvel tbreislu eirra slandi. S sem flytur til annars lands verur a klippa gmlu bndin, verur a segja bless vi sna gmlu menningu, verur a lra ntt tunguml og lra a hugsa upp ntt. Verur jafnvel a taka upp nja sii og lifa eftir framandi siferi.

En viskilnaur slands og slendings er erfiur. a er erfitt a kveja heimili sem virist a hruni komi, bi innan fr sem utan fr. Og a er tiloka a g veri nokkurn tma eitthva anna en slendingur, sama a g fi mig annan jernisstimpil me t og tma.

g hef jna j minni n ess a hafa veri kosinn til ess af rum en mr sjlfum. etta val var gott. N er kominn tmi til a velja njar herslur, n markmi, stga upp r skunni og velja fyrir njan sta og njan tma. Leggja af sta feralag r fortinni og fr slandi, ekki bara lkama, heldur lka huga.

Stundum finnst mr g vera planta. Me rturnar svo djpar slenskri jarsl a hugsandi s a grafa r upp og flytja anna. essar rtur eru kannski snilegar llum rum en mr sjlfum, en r eru sterkar, og sjlfu sr gtis snnun v a a s eitthva meira en bara mlkl sem gera manneskju a manneskju.

r manneskjur sem festa aldrei rtur einum sta sku? Verur a dmt til a flkjast um heiminn n ess a skilgreina sr nokku heimili? Hva um flki sem hefur misst heimili sn og allar fyrri astur eftir nttruhamfarir ea mannlega eyileggingu?

Hva verur um etta flk sem hefur ekki etta plntueli? Verur Jrin ll eirra heimili, ea er a eins og borgarskldi kva: "Vi erum gestir og htel okkar er Jrin"?

Stundum finnst mr vi koma fram vi heiminn eins og a Jrin s gestur en vi sjlf hteli.


Af hverju a huga vandlega eigi lf?

Vi erum ll frjls til a velja a a vera heiarleg ea heiarleg. a fer eftir siferi og markmium hvers og eins hva er vali, hvernig skilgreinir hi ga.

Sumir skilgreina hi ga sem gra. A eignast sem mest er gott, og til a n slku markmii skipta nnur vermti minna mli. Fjldi flks getur n slku markmii lfinu n ess a brjta lg ea gera eitthva sem er beinlnis rangt. Hins vegar hefi vikomandi sjlfsagt ltinn huga a leita almannaheillar ef a kmi honum illa. Mig grunar a etta vihorf til siferis s rkjandi slandi dag.

Svo eru a arir sem skilgreina hi ga ruvsi. Til dmis "erfa" margir hugmynd um hi ga gegnum trarbrg og fylgja eirri hugmynd blint, jafnvel n ess a velta fyrir sr af dpt a slk mynd gti veri blekkjandi.

Enn arir velta vandlega fyrir sr og rannsaka hva hi ga er eigin forsendum, og kanna eins margar hliar mlsins og mgulegt er, hlusta ll mguleg sjnarmi, vira fyrir sr lka lifnaarhtti og markmi, og mta sr smm saman sn hi ga og fylgja henni eftir verki, og me ann mguleika huga a maur getur haft rangt fyrir sr, a eigin hugmyndir geti einhvern htt veri skakkar, jafnvel rangar, og halda opnum hug og hlusta sem hafa nnur sjnarmi. annig er g, og get enn vali.

a er freistandi a einfalda lfi me v a velja, festa sig vi eina tr og vkja aldrei fr henni, en a ir a allt anna lfinu mun snast um essa tr og allt anna mun snast um a gera hugmynd a veruleika.

Sjlfsagt er a elileg lei til a lifa lfinu. Ekki hafa allir tma til a huga vandlega eigi lf, enda fer mikill af eim tma rannsknir v hvernig vi getum hugsa slka hluti af nkvmni.

Arar nlegar greinar tengdar essum plingum:

  1. Af hverju eiga leitogar a vera heiarlegir?
  2. Af hverju a breyta rtt?

Af hverju a breyta rtt?

a er aeins ein sta sem g hef til a breyta rtt essu lfi:

g tri v a ef g breyti rtt, legg g mitt vogarsklirnar til a bta lf flksins kringum mig, og er brnum mnum og vonandi fleirum g fyrirmynd um hvernig hgt er a lifa lfinu vel egar g er sjlfur fallinn fr.

Lfi eftir dauann er mikilvgt, lf eirra sem erfa mann.

Mr er sltt sama hvort a g hafi sl ea ekki ea hvort "g" ver enn til einhverju formi egar lf mitt er horfi r essum kroppi.

Ef lfi snrist bara um naflann manni sjlfum, vri etta frekar marklaust lf.


Af hverju a breyta rtt?

a er aeins ein sta sem g hef til a breyta rtt essu lfi:

g tri v a ef g breyti rtt, legg g mitt vogarsklirnar til a bta lf flksins kringum mig, og er brnum mnum og vonandi fleirum g fyrirmynd um hvernig hgt er a lifa lfinu vel egar g er sjlfur fallinn fr.

Lfi eftir dauann er mikilvgt, lf eirra sem erfa mann.

Mr er sltt sama hvort a g hafi sl ea ekki ea hvort "g" ver enn til einhverju formi egar lf mitt er horfi r essum kroppi.

Ef lfi snrist bara um naflann manni sjlfum, vri etta frekar marklaust lf.


Af hverju eiga leitogar a vera heiarlegir?

Vi urfum ekki vsindum og heimspeki a halda til a vita hva vi urfum a gera til ess a vera heiarleg og g, j, jafnvel vitur og dygug. (Kant)

Heiarleiki er siferilegt hugtak. sakir manneskju um heiarleika, getur vikomandi ekki vari sig me lagabkstaf. S manneskjan ekki heiarleg, eru miklar lkur fyrir a henni s nokku sama um hvort hn s heiarleg ea ekki, en stt vi a vera kllu heiarleg ar sem slkur stimpill svertir mannori. myndin virist mikilvgari en sannleikurinn fyrir sumt flk.

a sem einkennir heiarlega manneskju er einkum a vikomandi reynist heilsteypt, hreinskilin og er treystandi. Aftur mti einkenna lygar, svik ea glpir hina heiarlegu.

a er eitt a vera heiarlegur, og anna a ykjast vera heiarlegur. a a ykjast vera heiarlegur og vera a ekki, er heiarlegt sjlfu sr. a er hgt a koma upp um slkan heiarleika a erfitt s, me v a finna sannindi mlflutningi, sambandsleysi milli ess sem vikomandi segir og ess sem hann gerir, og me snnunarggnum um jfnai ea ara glpi.

Hin heiarlega manneskja fylgir lgum og reglum. Strangheiarleg manneskja fylgir strngustu lgum og reglum. Heiarlegar manneskjur eru ekki vinslar hpum sem ekki eru heilsteyptir, v r geta bent gloppur sem geta valdi gindum. g geri r krfur til flks byrgarstum a a eigi a vera strangheiarlegt. a m ekkert flekka mannor eirra. a er afar auvelt a flekka mannor heiarlegrar manneskju, en mun erfiara egar um heiarlega manneskju er a ra. Samt er a vst annig a egar skt er skvett flk, vera allir svolti sktugir. Skturinn verur sjlfsagt mest berandi hinum heiarlegu til a byrja me, en eim reynist auveldara a hreinsa hann burt, heldur en eim sem eru heiarlegir.

a er lka heiarlegt a ykjast vita eitthva sem maur veit ekki. Stundum getur maur tali sjlfan sig vita eitthva n ess a vita a raun. hafa manns eigin fordmar hugsanlega vlst fyrir gri ekkingarmyndun. egar maur telur sjlfum sr tr um a maur ekki eitthva, en ekkir a svo ekki raun, er maur a blekkja sjlfan sig, sem ir a vikomandi er ekki heiarlegur gagnvart sjlfum sr. S manneskja sem ekki er heiarleg gagnvart sjlfri sr getur ekki veri heiarleg gagnvart ru flki, v hn getur ekki treyst eigin ekkingu.

Um daginn vakti Marin G. Njlsson athygli v a verandi viskiptarherra sndi heilindi, a hann laug a j sinni, me eim afleiingum a orspor Gylfa Magnssonar sem rherra og sem frimaur hefur bori mikinn skaa af, ea tti a minnsta undir elilegum kringumstum a hafa bori skaa af. a er ekki vegna sakana Marins a orspor Gylfa skaast, heldur vegna ess a Gylfi hlt lygina og gerir a enn.

Arir rherrar sgust treysta Gylfa og san nokkrum dgum sar fkur hann r starfi. arna er skr tvskinnungur fer, sem snir heilindi, sem er skrt merki um heiarleika. v ber okkur skylda til a vera gagnrnin gagnvart llu sem fr leitogum kemur. Af hverju eru litlar lygar varar, til annars en a fela stru lygarnar?

Hafa aldrei veri gerar krfur um heiarleika til slenskra leitoga? F eir a stela, svkja og ljga eins og eim snist? Er a hluti af leikreglunum gjrntum leik? Ef svo er, eru vikomandi ekki leitogar jarinnar, heldur miklu smrri heildar.

Er a stan fyrir v a hrunvaldar hafa komist upp me alla sna glpi, a komist hafi upp um hva eir og leitogar jarinnar geru af sr? Til er rannsknarskrsla sem snir vel hvernig jflag slendingar hafa bi vi. Veri ekkert gert til a breyta essu, verur rannsknarskrslan a leibeiningum um hvernig hgt er a komast upp me sviki og pretti strum mli, og hvernig hgt er a n og halda vldum spilltu samflagi, svona eins og "Prinsinum" eftir Machiavelli.

a hefur veri illa gefi leik ar sem rslitum hefur veri hagrtt. Heiarlegt flk tapar miklu kostna eirra heiarlegu, og hinum heiarlegu dettur ekki hug a taka sig kostna vegna eigin glpa; slkt er ekki elislgt manneskju sem ekki er heilsteypt siferi snu.

dag er sland rangltt samflag. a leikur enginn vafi v. Rannsknarskrslan sannar a. Skortur agerum fyrir heimilin sannar a. Lygar leitoganna sanna a.

Hverjir munu segja hinga og ekki lengra og leita rttltis fyrir egna landsins? Rttlti felst ekki aeins v a glpamnnum s refsa, heldur lka a frnarlmbum veri bttur skainn og snt fram a flk veri vernda gagnvart samskonar glpum til framtar. A banna slustai, ljsabekki, breyta drykkjusium, takmarka tjningafrelsi og deila um kynjahlutfll eru ekki forgangsatrii krepputmum. Ekki frekar en egar haldnar voru rur um a selja fengi verslunum, og tkar vinarningar rherra varar me kjafti og klm.

mean vi sjum merki um heilindi, svik, lygar og jfna meal eirra sem ykjast tla a hafa vit fyrir rum egnum, dpkar kreppan. a verur ekki fyrr en hreinsa hefur veri til og raa hefur veri upp ntt, a slendingar geta unni sig t r v standi sem ori hefur til fyrst og fremst vegna heilinda, lyga, svika og jfnaar.

Veritas vos liberabit


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband