Frsluflokkur: Trml og siferi

Hva er ra og hvernig er hgt a reisa hana upp?

Undanfari hefur miki veri rtt um "uppreist ru", og lagalegan skilning ess hugtaks, en mig langar a velta fyrir mr raunverulegri merkingu hugtaksins vum skilningi heilbrigar skynsemi frekar en hinum rnga lagalega skilningi.

stuttu mli er lagalegi skilningurinn s a uppreist ru getur afbrotamaur fengi sinni hann strfum ar sem skilyri fyrir starfinu er 'hreinn skjldur' ea 'flekka mannor', ea algjrlega fyrirgefningu allra synda innan slensks lagaramma, sem ir a rtt fyrir fyrri afbrot getur vikomandi starfa vi lgvarin strf a nju. Sj nnar Vsindavefnum.

Sirof gti hafa tt sr sta milli laga og siferis, ar sem a almennur skilningur uppreist ru er s a fyrst og fremst saklaus manneskja geti fengi mannor sitt hreinsa, efir a hafa veri saklaus dmd, mean lagaumhverfi og stjrnml virast lta a sem mgulegt mannanna verk a hreinsa mannors manns sem hefur sannarlega broti alvarlega af sr, n ess a vikomandi sni irun ea viurkenni nokkurn tma a hafa haft rangt vi, a sannarlega s a raunin.

egar manneskja sek um alvarlega glpi fr uppreist ru ykir a ekki elilegt nema broti hafi veri tknilegt ea smvgileg mistk eins og greiddar stumlasektir, umferabrot eins og a vira ekki stvunarskyldu ea vera ekki me blbelti spennt, ea stoli brauhleif til a seja hungur, en egar broti hefur veri alvarlegt og manneskjan dmd og reynst sek fyrir glpi eins og strjfna, kynferisglpi, mor, lkamsrs, og ar fram eftir gtunum, tti uppreist ru ekki a vera mguleg. Sumir glpir eru a alvarlegir a mannori verur ekki hreinsa nttrulegum skilningi, sama a s mgulegt lagalegum skilningi.

Veltum aeins fyrir okkur hugtakinu 'ru', a er samheiti yfir heiur ea mannor, nokku sem vi lrum af Hvamlum a s nokku sem lifir lengur en nokkur manneskja. Ef vi lifum lfinu annig a vi btum heiminn og lf eirra sem umgangast okkur n ess a brjta gegn nokkrum manni, getur mannor okkar lifa lengur en vi, og essu samhengi sjlfsagt komi okkur gott lit hj hinum fornu guum, en ef vi lifum rulausu lfi lendum vi annars staar en n hj ri, ni og flgum, sjlfsagt gleymumst bara einhverju eilfar drullumalli.

Deyr f,

deyja frndur,

deyr sjlfur i sama.


En orstr

deyr aldregi

hveim er sr gan getur.

a sama er hgt a segja um kristi siferi, a s sem hefur gott mannor sns nokku flottu eftirlfi, en s sem hefur glata mannori snu, ru ea heiri fer rakleiis til heljar ar sem gindineru engin.

t fr sjnarhorni heilbrigar skynsemi hltur hver sem er a sj a ekkert mannlegt vald getur hreinsa ru manns sem broti hefur alvarlega af sr, og eina leiin fyrir slka manneskju hljti a vera a sna djpa irun, ska fyrirgefningar fr frnarlmbum snum og lifa lfinu ekki aeins n ess a brjta af sr, heldur verur vikomandi a vinna sr inn fyrir endurreistri ru, f samykki eirra sem broti var gegn, og fyrst, hugsanlega, fengi hina lagalegu u ru.

Rtt hefur veri um fyrirgefningu egar kemur a uppreist ru. Fyrirgefning er fyrst og fremst kristi hugtak, ar sem a manneskja sem hefur veri broti gegn, hefur val um a hatast vi afbrotamanninn og stefna hefnd, ea fyrirgefa afbrotamanninum og last annig innri fri. Slkri fyrirgefningu er ekki hgt a vinga upp flk, slkt kallast a vinga eigin trarskounum yfir ara, og er nokku sem heivirt flk gerir ekki. Fyrirgefning er gott fyrirbri, en aeins ef hn er valin af eim sem urfti a ola brot.

En lykilatrii hr sem enginn tti a gleyma, er a lgin byggja siferi, en ekki fugt. Lg sem byggja ru en v sem er siferilega rttltanlegt, og me skrum rkum og beitingu heilbrigar skynsemi, flokkast sem lg - og s g ekki betur en a lgin um uppreist ru eins og au eru slandi dag, su lg sem arf a breyta, enda varla nokkurn tma hugsa ea tla egar essi lg voru skrifu, a harsvrair glpamenn gtu fengi uppreist ru n ess a hafa unni sr hana n.


Er etta snn saga um goatr slandi?

slensku vinir: g heyri nokku skemmtilega sgu morgun, sem g bgt me a tra. etta var sagt National Public Radio Bandarkjunum.

"I heard a fantastic story on National Public Radio today. It seems an Icelandic poet was trying to get the government to recognize the "heathen" religion who worshiped Norse gods. The govt said NO. Shortly thereafter during a storm a lightning bolt struck some govt buildings and fire destroyed the buildings. Thinking that the lightning was actual a thunderbolt from Thor, the heathen religion was recognized. Can you confirm that this is true or just an Icelandic saga."
Vinsamlegast hjlpi mr a stafesta sanngildi essarar sgu. g leyfi mr a efast, ar sem g hef aldrei heyrt etta, og ar sem rumur og eldingar eru afar sjaldgfar slandi. ar a auki taldi g goatr hafa veri viurkennda slandi alla t, a eftir ri 1000 hafi veri mlt me leynilegri stundun hennar.

Vilja Sjlfstismenn frekar fylgja kristnum gildum en heilbrigri skynsemi og gagnrnni hugsun?

Landsing Sjlfstismanna hafnai a breytingartillgu essum orum: "Sjlfstisflokkurinn telur a kristin gildi su jinni til gs n sem aldrei fyrr og a hlaberi a kirkju og trarlfi. Sjlfstisflokkurinn vill standa vr um jkirkju slandssamkvmt stjrnarskr.Landsfundur telur mikilvgt a rkisvaldi standi full skil flagsgjldum (sknargjldum)jkirkjunnar og annarra trflaga. ll lagasetningskal vallttaka mi af kristnum gildumog hefumegar a vi."

etta vekur upp kvenar spurningar.

Hvenr eiga kristin gildi og hefir vi egar kemur a lagasetningu? Sjlfsagt slkt aldrei vi hugum fjlmargra ingmanna. Sjlfsagt slkt alltaf vi hugum annarra. Sem ir a setningin sem slk er jafn merkingarlaus og: "essi setning er snn". Samt hefur setningin tilgang. Hver tli hann s?

ir etta a trlausir, fgafullir vantrarmenn, gyingar, mslimar, hindar, Bddatrarmenn, goatrarmenn, frjlshyggjumenn, srhagsmunavrslumenn og allir eir sem taka kvaranir lfi snu og byggja ru en kristnum gildum eru ekki lengur gjaldgengir Sjlfstisflokkinn?

urfa eir a taka sifriprf sem byggt er kristinni tr, gildum og hefum ur en eir gegna byrgarstum ingi fyrir flokkinn?a er nefnilega eitt a segjast mia vi kvei siferi og anna a fara eftir v. a a lifa og taka kvaranir eftir kvenum gildum krefst djprar ekkingar og visku.

Mli me a slenskir gufringar og heimspekingar bji stjrnmlamnnum nmskei um kristi siferi, ar sem gufringar skoa/ rannsaka kristin gildi t fr stjrnspeki, en heimspekingar skoi sambrileg gildi fr rum sjnarmium, til dmis fr sjnarmii heilbrigrar skynsemi, gagnrnnar hugsunar, skylduhugtakinu, nytjahyggju, trleysi, lkum trarbrgum og srstaklega hagsmunaflum, - svo dmi su nefnd.

Hvernig verur essu kvi fylgt eftir verki?

Pkann Don grunar a veruleikinn a baki slkrar samykktar hafi anna markmi en a rkta kristna tr, sii og hefir og hafi meira a gera me umsjn sknargjalda og sfnun atkva hj eim sem verja vilja hagsmuni kirkjunnar jna.etta gti veri snjll lei til a komast atkvaspena gegnum jkirkjuna.

Sumir eru snillingar a koma sr spena.


mbl.is Kristin gildi ri vi lagasetningu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hva er "Gu"?

Creaci%C3%B3n_de_Ad%C3%A1n

egar rtt er um trarbrg, blogginu sem annars staar, poppar upp ori "Gu" ru hverju. g hef teki eftir a flk skilur etta hugtak afar lkan htt.

Sumir telja a veri s a tala um einhvern mann me hvtt skegg himnarki sem fylgist ni me llu sem gerist hinu mannlega lfi. Arir telja a Gu s huglgt fyrirbri, skapa af mnnum, til a tta sig tilverunni. Enn arir telja a Gu s ll au lgml sem heimurinn fylgir ea llum heiminum stjrnar, og eirri merkingu er Gu samt algjrlega afskiptalaus, fyrir utan a vi finnum fyrir honum fyrirbrum eins og yngdaraflinu ea ljsi, og svo framvegis. Enn arir telja Gu vera alls ekki neitt, ekki til, ekkert; en virast stundum ekki tta sig hversu ofar okkar skilningi ekkerti getur veri.

En flestir virast tengjast essu hugtaki sterkum tilfinningabndum. Af hverju er mr rgta.

Svo eru a rifrildin sem skapast kringum Gu. Einn hpurinn skilgreinir Gu sinn eigin htt, ea rttara sagt skilur "Gu" sinn htt og krir sig ekki um neinar skilgreiningar ar sem einn skilningur ltur t fyrir a vera allur skilningur, og fullyrir san a hann s til. (Og egar g nota "hann" gti "a" ea "hn" veri jafn rttmt hugtk). Annar hpur skilgreinir Gu san annan htt, ea krir sig ekki um skilgreiningar frekar en hinn hpurinn, og fullyrir a hann s ekki til, og geti ekki veri a.

Hvorugur hpurinn virist tta sig a stundum egar vi notum sama ori, erum vi a tala um alls lk fyrirbri. Svona misskilningur fer stigvaxandi, srstaklega egar annar hpurinn telur sig hafa algjrlega rtt fyrir sr og tiloka a anna s mgulegt; og beitir kaldhni ea ronu, vegna ess a sumir flagar fatta djki, mean hinir gera a ekki. Oft gleymist a hundur ir eitt fyrir eina manneskju og eitthva allt anna fyrir ara manneskju, eftir v hvernig og hvort vikomandi hafi kynnst hundi, og hvernig reynslan hafi veri.

annig verur til menningarheimur um sem eru inni og sem eru ti. v miur virist nausynlegt fyrir sem eru inni a skilgreina restina sem ti. hpa vil g skilgreina sem srtrarhpa. Svo eru a arir hpar, sem vilja a allir su metaldir, og vilja enga tiloka; en essir hpar eiga httu a f yfir sig fli af hsgusum og vild fyrir a vinga tr sinni yfir anna flk, flk sem vill bara vera frii; og essa hpa vil g kalla trarbrg.

egar lest ori "Gu", hva ir a num huga?

Mynd: Skpun Adams eftir Michelangelo


Hvenr er rttltanlegt a leka trnaarupplsingum?

whistleblower

Srtrarsfnuur sem kannast ekki vi a vera trflag, Vantr, hfai ml gegn Bjarna Randveri, stundarkennara vi Hskla slands gufri, og kri kennarann til sianefndar Hskla slands. Vantrarmenn sem meal annars hafa heimstt essa bloggsu sem lest nna, eru duglegir a bija um tilvsanir, en ekkert endilega rk, mli manna til stunings, og telja "vsindin" vera einhvers konar svarmasknu, mean sannleikurinn um vsindin er s a ar er meira um spurningar en svr, og kenningar en sannleik.

Vantrarmenn hfu skipulagt rsir Bjarna lokuu spjallkerfi snu, vegna ess a hann fjallai um Vantr kennslustund n eirra samykkis. Um etta ml m meal annars lesahrna. Athugasemdirnar eru srstaklega hugaverar.

essum spjallri af innri vef Vantrar hafi meal annars veri tala um a leggja "heilagt str" gegn kennaranum, sem sar var fylgt eftir me v a skrifa rsargjarnan htt um manninn vefnum "vantru.is", auk ess a hann var krur til sianefndar Hskla slands, sem sjlfu sr er afar alvarlegt ml. Ftt er alvarlegra en a rast gegn orspori og viringu annarrar manneskju. Og er a srstaklega alvarlegt ef ljs kemur a kran var tilefnislaus.

Vantrarmenn virast lifa slkri villu a telja slka rsargjarna hegun a sama og gagnrna hugsun. Rtt eins og ofsatrair einstaklingar eigin trflaga telja sig stunda sna tr, mean eir vinna raun gegn henni.

Einhver eirra sem las ea tk tt umrunni lak essum spjallri af innri vef Vantrar til kennarans. Sama hver s manneskja var, hn viringu og heiur skili fyrir uppljstrunina.

Vantrarmenn gagnrna a Bjarni skuli hafa nota essar upplsingar sr til varnar, enda su r trnaarupplsingar sem "stoli" var af eirratrnaarsvi.

Telja Vantrarmenn leyndarhyggjuna sem slka mikilvgari en sannleikann?Ef svo er, virist Vantr taka afstu gegn samtkum eins og "Wikileaks" og uppljstrurum fyrirtkjum og stofnunum sem koma upp um vafasama og skalega hegun innan r eigin herbum, og me leyndarhyggju ar sem almenningi er haldi ffrum kostna fmennrar klku, eins og til dmis skilyrislausri bankaleynd, ea fldum upplsingum um skasemi reykinga sem var vsvitandi haldi fr neytendum af tbaksfyrirtkjum. Dapurlegt skot ftinn.

Vantr ykistberjast gegn hindurvitnum og skipulgum lygum trarbraga, en stefnu ess segir orrtt forsueirra: "Helsta markmi flagsins er a vinna gegn boun hindurvitna samflaginu."Me essari skipulgu rs eina manneskju hefur flagi snt a a stendur ekki fyrir skynsamlega umru og gagnrna hugsun, svo a sumir einstaklingar innan flagsins geti veri af rum meii.

Ber einstaklingi eitthva anna en siferileg skylda til a lta vita af svona umru meal flaga sinna? Vri kannski rttara a egja og vera annig samsekur rum flagsmnnum a glpnum, ef vi gerum r fyrir a einelti og skipulagt n s glpur?

Mynd:Whistleblower eftir Goni Montes


Hva er gustr?

Fr mnu takmarkaa sjnarhorni get g ekki betur s en a gustr s val.

Ekki allar forsendur eru gefnar slku vali, frekar en egar fyrsta manneskjan kva a drekka mjlk. Munurinn er s a egar vali hefur veri teki, skekkist dmgreind mannsins a v leiti a heimurinn umhverfist anna hvort eitthva gulegt, ea eitthva gulegt (fyrir sem tra a gustr s ill). eir sem velja ekki, hanga hins vegar einhvers konar limbi, og lta sjlfsagt t sem tvstgandi lfar fr sjnarhli eirra sem hafa vali, j ea nei.

Val hvort a einhver vitur vera, ea einhvers konar viska, s a baki allri skpun og lfi, og ar af leiandi hafi mannlfi markmi h v hvort vi sjlf skpum a ea ekki. Slk tr getur leitt til skapa lfi einstaklings sem heldur a hann lifi hinum besta hugsanlega heimi og a ekkert sem hann geri hafi nokku a segja hans eigin rlagasgu.

Hins vegar getur vali einnig leitt til ess a vikomandi sji tilgang me v a lifa snu lfi, vinna sna vinnu, og stefna a betra mannlfi fyrir sjlfan sig og alla sem einhvern veginn tengjast vikomandi. Og vikomandi getur einnig s t fyrir mikilvgi eigin lfs, og meti a heildin hafi meira gildi en hlutinn.

eir sem velja a hafna gustr algjrlega halda einfaldlega fram a a s engin vitur ea greind vera sem hafi skapa heiminn, heldur s allt tilviljunum h. S manneskja leitar sjlfsagt eftir algjru frelsi. A hindurvitni su ekki a trufla lf hennar. Slk manneskja getur haft allt hornum sr og fari hamfrum bloggsum gegn eim sem einhverjum tra, en virast ekki hafa rdd raunverulegu lfi, af einhverjum stum - hefur enga rdd ea samstu. Pirringur slkrar manneskju er skiljanlegur, en hefur a grundvallarforsendu ann skort aumkt a arir geti haft rtt fyrir sr, sama hvernig eir kvu eirra val.

Svo eru sumir sem hafna v a velja me ea mti, og leita visku mannlfinu, nttrunni og sjlfum sr.


Eirkur Ingi Jhannsson: takk!

eirikur_ingi_side

Um vitali vi Eirk Inga Kastljsi. Adunarver frsgn af sorglegum atburi.

Takk fyrir gjfina na til okkar allra. Frsgn af hugrekki, samkennd og sjlfsbjrgunarhvt.

g samhryggist sorg inni.

itt stra hjarta er innblstur llum eim sem hafa urft a berjast ldurti heimsins sustu r, reynt a synda ljs yrlunnar og gera sig snilega, rvntingarfullri leit a bjrgun, og snir eitt skipti fyrir ll af hverju ekkert okkar nokkurn tma a gefast upp.

Krar akkir!


Getur nokkur manneskja lifa n trar?

harry_voldemort-pg-horizontal
Voldemort spyr: "Af hverju lifir ?"
Harry Potter svarar: "v a g hef eitthva til a lifa fyrir."

Ef hefur nokkurn tma spurt sjlfan ig spurningarinnar, "Af hverju lifi g?" ea "Hver er tilgangur lfs mns?" hefuru vonandi tta ig a hlutirnir eru ekki eins einfaldir og eir lta t fyrir a vera vi fyrstu sn, ea fyrsta hugsaa svar, ea fyrstu tilfinningu ea skoun sem ig leitar.

a httulega vi slkar spurningar er a svara eim of fljtt. Anna svari felst a fallast allar skringar trarbraga alltof fljtt, hitt svari felst i a hafna llum skringum trarbraga alltof fljtt. A festa skoun ea tr n ess a vita betur er ein helsta uppspretta fordma sem geta eyilagt manns eigi lf, og hugsanlega einhverra sem umgengst lfinu lka.

Lf manneskju sem engu trir er svipuu stigi og drs, finnur sr engan tilgang, v um lei og hn hefur fundi tilgang, trir hn. annig m raun segja a eir sem tra ekki, hafi engan boskap a flytja annan en skoun a manneskjur su ekkert anna en dr; a hin mannlega sl s ekki til, sem er a sjlfsgu tr, og hugsanlega aeins tr sem getur komi fr mannlegri sl.

annig eru eir sem boa trleysi trair a betra s a tra ekki. Trleysi er hugsanlega aeins verri fordmur en eirra sem tra um of, ar sem a minnsta hafa eir sem tra um of einhverja von, hvort sem hn er flsk ea snn. Hinir sem engu tra hafa enga von.

Af hverju lifir ?

Mynd: r kvikmyndinni Harry Potter and the Deathly Hallows, Part II


Hver er stefna Richard Dawkins?

essi litla pling var til egar einhverjum athugasemdum vi grein grdagsins, Vantr n gagnrnnar hugsunar? var rtt um Richard Dawkins, en hann virist vera ein af hfu fyrirmyndum eirra sem ekki vilja ganga veg trarbraga.

Stofnun Richard Dawkins hefur eftirfarandi stefnu, og geri g r fyrir a hann sjlfur fylgi smu stefni verki og riti:

"Stefna Skynsemis- og vsindastofnunar Richard Dawkins er a styja vi vsindalega menntun, gagnrna hugsun og skilning heiminum sem byggir gagnreyndum me a markmi huga a yfirbuga bkstafstr, hindurvitni, skort umburarlyndi og jningu."

essu er g llu sammla. Hins vegar er etta hugsanlega ekki jafn augljst og ltur t vi fyrstu sn.

Stru spurningarnar snast um hva essi fyrirbri eru, sem og spurningar eins og:

    1. Er skilningur heiminum sem byggir stareyndum, stareynd sjlfri sr? Er hgt a tra um of mikilvgi stareynda? Er til einhver stareynd sem er 100% reianleg og a snn a ekki er hgt a efast um sannleiksgildi hennar?

    1. Er gagnrnin hugsun eitthva meira en a kryfja dau hugtk? Hva er a sem gerir gagnrna hugsun svona mikilvga? Gti heimurinn veri betri n gagnrnnar hugsunar?

    1. Snst vsindaleg menntun um a aferir vi menntun su vsindalegar ea a innihald vsinda sni fyrst og fremst a vsindum frekar en trarbrgum?

    1. Hva er a sem gerir stareyndir a mikilvgustu forsendum fyrir skilningi heiminum? Getur djpur skilningur heiminum ekki veri betri forsenda fyrir skilningi heiminum heldur en stareyndir sem hafa lti a segja egar kemur a mannlegum innri veruleika?

    1. Hver er munurinn bkstafstr og trarbrgum? Eru ll trarbrg bkstafstr? Eru sum trarbrg httulegri en nnur, ea er sum bkstafstr httulegri en nnur bkstafstr?

    1. Hvaan koma hindurvitni? Er hgt a koma veg fyrir hindurvitni me v a nota rkvillur, fara me sannindi og hast a "andstingum" eigin skoana?

    1. Hver er munurinn a sna umburarlyndi gagnvart manneskjum annars vegar, tr eirra hins vegar og san boari tr trflags?

  1. Hvernig tengjast mannlegar jningar tr og trleysi? Vri minna um mannlega jningu n trarbraga? Ea vri kannski meira um mannlega jningu n trarbraga?

Heimilidir:

Krar akkir fr Tryggvi Thayer fyrir uppbyggilega gagnrni, en hann bendi athugasemdakerfinu a g ddi "evidence-based" rangt sem "byggt stareyndum", mean a sjlfsgu er meint me "byggt snnunarggnum", og kenndi hann mr hi gta or "gagnreynd" til a lsa v hugtaki. g hef breytt ingu skilgreiningu samrmi vi essa betrumbt, en hef ekki breytt spurningunum, sem vissulega f sig lka merkingu egar annars vegar er veri a tala um stareyndir og hins vegar ggn.


Vantr n gagnrnnar hugsunar?

ch090202

Mia vi framgngu talsmanna flagsins Vantrar sustu misserin gagnvart heiviru og vel gefnu flki me sterka siferisvitund, rttltiskennd og gagnrni vimt, er g farinn a velta fyrir mr hvort a flagarnir su hvorki raunverulegir guleysingjar n vantrarflk sem vilja rannsaka heiminn gagnrninn htt t fr vsindalegum og frilegum forsendum, heldur plat rtttrnaarhpur, svipari lnu og talbanar, sem telur sig vita hluti sem enginn veit.

ar virist skorta aumkt, hgvr, kurteisi og undrun frimannsins.

" ann htt er g eim sem ykjast vita alla skapaa hluti vitrari, a g ykist ekki vita a sem g ekki veit." - Skrates

Calvin & Hobbes teiknimynd: Unscrewing the inscrutable: I'm not angry, I just don't agree with you.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband